Bộ xương tế bào – Wikipedia tiếng Việt

Bộ Xương của tế bào nhân chuẩn. Sợi Actin có màu đỏ, ống vi thể màu xanh lá, và nhân có màu xanh dương .

Bộ xương tế bào, bộ khung nâng đỡ của tế bào, cũng như mọi bào quan khác, nó nằm trong tế bào chất. Nó có trong mọi tế bào nhân chuẩn (tế bào eukaryotic) và những nghiên cứu gần đây còn cho thấy nó có trong các tế bào chưa có nhân chuẩn nữa (tế bào prokaryotic). Bộ xương tế bào là một cấu trúc vững chắc, giúp duy trì hình dạng của tế bào, bảo vệ tế bào và giúp tế bào di động (các cấu trúc lông và roi). Ngoài ra, nó còn có vai trò quan trọng không những trong sự vận chuyển bên trong tế bào (lấy ví dụ như các chuyển động của các túi màng và các bào quan) mà còn trong sự phân chia tế bào. Đây là một cấu trúc giống như bộ xương động vật và nổi trong tế bào chất.

Bộ xương của tế bào nhân chuẩn ( tế bào Eukaryotic )[sửa|sửa mã nguồn]

Bộ xương giúp nâng đỡ cấu trúc và hình dạng của tế bào gồm có ba loại sợi chính .

Các sợi Actin[sửa|sửa mã nguồn]

Actin là một phân tử polypeptit, cuộn khúc thành hình cầu. Đường kính khoảng 7 nm, loại sợi này bao gồm 2 chuỗi các phân tử actin xoắn quanh nhau.
Các phân tử actin được trùng hợp nhanh chóng khi tế bào cần và ngược lại thì sẽ giải thể.

Chúng nằm ngay dưới màng tế bào, chính do chúng giúp nâng đỡ hình dạng tế bào ( sợi actin tạo thành những bó link chéo ), hình thành những chỗ lồi tế bào chất ( như những vi mao ví dụ điển hình ) và tham gia vào sự di truyền tính trạng. Cùng với myosin, chúng cũng tham gia vào hoạt động giải trí co cơ .Sự di động kiểu Amip, hiện tượng kỳ lạ thực bào, sự di động của những tế bào nuôi cấy nhờ những gai nhỏ cũng nhờ vào vào hoạt động giải trí của những sợi Actin nằm ngay dưới màng tế bào .

Các sợi trung gian[sửa|sửa mã nguồn]

Hình từ kính hiển vi của sợi keratin bên trong tế bào .Các sợi trung gian là những protein hình sợi, thường thì gồm 3 chuỗi polypeptit hình sợi với kích cỡ khác nhau. Những sợi này có đường kính từ 8 đến 11 nanomét và bền hơn những sợi actin. Chúng tổ chức triển khai những cấu trúc khoảng trống 3 chiều bên trong tế bào ( ví dụ như chúng có trong thành phần cấu trúc của màng nhân ) .

Có nhiều loại sợi trung gian khác nhau:

  • Tạo thành từ vimentin: thường thấy ở các cấu trúc nâng đỡ tế bào.
  • Tạo thành từ keratin: tìm thấy trong các tế bào da, lông, tóc.
  • Sợi thần kinh: trong các tế bào thần kinh.
  • Tạo thành từ lamin: cấu trúc nâng đỡ màng nhân.

Các ống vi thể[sửa|sửa mã nguồn]

Đó là những ống rỗng hình tròn trụ, đường kính khoảng chừng 25 nm, được quấn quanh bởi 13 sợi nguyên ( là những chuỗi polypeptit hình cầu, là loại sản phẩm nhị hợp của anpha và beta tubulin. Chúng có những bộc lộ rất hoạt tính như gắn GPT cho quy trình polymer hoá. Chúng được tổ chức triển khai bởi trung thể .
Nhiệm vụ chính :

  • Vận chuyển bên trong tế bào (liên kết với dynein và kinesin, chúng vận chuyển các bào quan như ti thể hay các túi màng).
  • Sự vận động của lông và roi (nhờ sự trượt lên nhau của các ống vi thể).
  • Cấu tạo nên thoi vô sắc.
  • Tạo nên lớp màng bảo vệ ở tế bào thực vật.

Bộ xương của tế bào chưa có nhân chuẩn ( tế bào Prokaryotic )[sửa|sửa mã nguồn]

Bộ xương trước đây thường được nghĩ chỉ có ở tế bào nhân chuẩn, nay cũng được tìm thấy ở tế bào chưa có nhân chuẩn. Mặc dù có mối quan hệ tiến hoá khác xa nhau, sự giống nhau trong cấu trúc 3 chiều phân phối 1 dẫn chứng thuyết phục là bộ xương của 2 loạt tế bào này thật sự tương đương .

Các loại protein chính được tìm thấy trong bộ xương tế bào: FtsZ, MreB và ParM, Crescentin.

  • Sinh học đại cương – Bộ môn sinh học – Khoa KHCB – Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *